Yeni Gemi Acenteleri Yönetmeliği Neler Değiştirdi? Sektörü Bekleyen Başlıca Yenilikler
Gemi Acenteliğinde Yeni Dönem
14 Mayıs 2026 tarihli ve 33253 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gemi Acenteleri Yönetmeliği ("Yönetmelik"), gemi acenteliği sektöründe son yılların en kapsamlı düzenlemelerinden birini getirmiştir. Yönetmelikte bazı hükümler yayımı tarihinde, diğer hükümler ise yayım tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girecek şekilde kademeli bir yürürlük sistemi öngörülmüştür.
Her ne kadar gemi acentelerinin yetkilendirilmesi, bölgesel faaliyet sistemi ve personel belgelendirmesi gibi birçok uygulama önceki 2012 tarihli Gemi Acenteleri Yönetmeliğinde de yer almakta ise de, yeni Yönetmelik mevcut sistemi faaliyet kapsamı, mali yeterlilik, personel yapısı ve denetim mekanizmaları bakımından önemli ölçüde yeniden yapılandırmıştır.
Özellikle acente sınıflandırması, sermaye yeterliliği, personel istihdamı, Türk Boğazları’na ilişkin faaliyet esasları, disiplin sistemi, idari yaptırımlar ve elektronik başvuru süreçleri bakımından getirilen düzenlemeler, sektörde faaliyet gösteren tüm işletmeleri doğrudan etkilemektedir.
Bu yazımızda, yeni Yönetmeliğin gemi acenteleri bakımından getirdiği başlıca değişiklikleri ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hususları ele alıyoruz.
1. A, B ve C Sınıfı Acente Sistemi Getirildi
Yönetmeliğin en önemli yeniliklerinden biri, gemi acentelerinin faaliyet alanlarına göre A, B ve C sınıflarına ayrılmasıdır.
Önceki düzenlemede tek tip yetki belgesi sisteminin bulunduğu görülmekteyken, yeni Yönetmelikle birlikte faaliyet kapsamına göre farklı yetkilendirme modelleri oluşturulmuştur.
Bu sınıflandırma, işletmelerin faaliyet alanlarını doğrudan etkileyecek nitelikte olduğundan Yönetmeliğin en önemli değişikliklerinden biri olarak öne çıkmaktadır.
2. Türk Boğazları İçin Ayrı Bir Yetkilendirme Rejimi Oluşturuldu
Yönetmelik, Türk Boğazları bakımından özel bir faaliyet rejimi kurmuştur.
Buna göre Marmara Denizi ile İstanbul ve Çanakkale Boğazlarından uğraksız geçiş yapan gemilere yalnızca A sınıfı acenteler hizmet verebilecektir.
Yatlar bakımından ise A, B ve C sınıfı acentelerin faaliyet göstermesi mümkündür.
Özellikle uluslararası deniz taşımacılığı alanında çalışan işletmeler açısından bu ayrım büyük önem taşımaktadır.
3. Sermaye ve Mali Yeterlilik Şartları Önemli Ölçüde Artırıldı
Yönetmeliğin en dikkat çekici düzenlemelerinden biri de mali yeterlilik şartlarıdır. Buna göre;
ödenmiş sermaye veya işletmeye tahsis edilmiş sermaye bulundurulması zorunlu hale getirilmiştir.
Ayrıca şube açılması halinde her bir şube için A sınıfında 100.000 TL, B sınıfında 75.000 TL ve C sınıfında 50.000 TL ilave sermaye şartı öngörülmüştür. Yönetmelikte yer alan sermaye tutarlarının her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağı da dikkate alınmalıdır.
4. Acente Sorumlusu Sistemi Yeniden Düzenlendi
Önceki yönetmelikte yer alan “acente yetkilisi” sistemi yerine daha ayrıntılı bir “acente sorumlusu” sistemi oluşturulmuştur. Yeni düzenlemeye göre acente sorumlusunun;
taşıması gerekmektedir. Bu nedenle acentelerin yalnızca şirket yapıları bakımından değil, sorumlu kişi ve personel yapısı bakımından da yeni düzenlemeye uyum sağlaması gerekecektir.
5. Personel Yapısı ve Belgelendirme Sistemi Yeniden Düzenlendi
Yönetmelik yalnızca şirketleri değil, şirket bünyesinde görev yapan personeli de doğrudan etkilemektedir.
Özellikle A ve B sınıfı acentelerde denizcilik alanında eğitim almış en az iki personelin istihdam edilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
Ayrıca personel tanıtım belgelerinin yenilenmesi için yenileme eğitimleri öngörülmüş ve personel belgelendirme sistemi daha ayrıntılı hale getirilmiştir.
6. Konut ve Sanal Ofislerde Faaliyet Açıkça Yasaklandı
Yönetmelikle birlikte gemi acenteliği faaliyetlerinin konutlarda veya sanal ofislerde yürütülmesi açık şekilde yasaklanmıştır.
Acentelerin faaliyetlerini, gerekli teknik ve fiziki şartları sağlayan bağımsız işyerlerinde yürütmeleri gerekmektedir. Bu düzenleme, özellikle düşük maliyetli ofis yapılanmalarıyla faaliyet gösteren işletmeler bakımından ayrıca önem taşımaktadır.
7. Gemi Acenteleri Disiplin Komisyonu (GADK) Kuruldu
Yönetmeliğin dikkat çeken yeniliklerinden biri de Gemi Acenteleri Disiplin Komisyonu’nun (GADK) kurulmasıdır.
Önceki yönetmelikte benzer nitelikte ayrı bir disiplin mekanizması bulunmazken, yeni düzenleme ile gemi acenteleri ve acente personelinin mesleki yetersizlikleri, disiplin ihlalleri ile denizcilik örf ve adetlerine aykırı davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla özel bir komisyon oluşturulmuştur.
GADK, gerekli durumlarda yetki belgesi veya personel tanıtım belgesinin askıya alınmasına ya da iptaline ilişkin kararların alınmasında rol oynamaktadır.
8. İdari Para Cezaları ve Faaliyet Durdurma Yaptırımları Detaylandırıldı
Yönetmelik yalnızca yeni yükümlülükler getirmemiş, bu yükümlülüklere uyulmaması halinde uygulanacak yaptırımları da ayrıntılı şekilde düzenlemiştir.
Önceki yönetmelikte idari yaptırımlar daha genel bir çerçevede düzenlenirken, yeni Yönetmelikte ihlal türlerine göre uygulanacak idari para cezaları, faaliyet kısıtlamaları ve belgeye ilişkin yaptırımlar daha ayrıntılı biçimde belirlenmiştir.
Yönetmelik kapsamında ihlal türüne göre değişen idari para cezaları öngörülmekte; bazı ihlaller bakımından bu tutarlar 50.000 TL’den başlayarak 400.000 TL’ye kadar ulaşabilmektedir. Bunun yanında ihlalin niteliğine ve tekrarına göre faaliyetlerin belirli sürelerle askıya alınması veya bazı durumlarda yetki belgesinin iptali de söz konusu olabilecektir.
Özellikle bilgi verme yükümlülüklerine aykırılık, ücret tarifesine uyulmaması, personel yükümlülüklerinin ihlali, mali yeterlilik şartlarının kaybedilmesi ve denetim süreçlerine aykırı davranılması ağır yaptırımlara bağlanmıştır.
9. Mevcut Gemi Acenteleri İçin Geçiş Süreci
Yönetmelik mevcut acenteler için de geçiş hükümleri öngörmektedir.
Buna göre, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte yetki belgesinin süresinin dolmasına altı ay veya daha az süre kalan acentelerin belgeleri, mevcut sürelerinin sonuna kadar geçerli olacaktır.
Belge süresinin dolmasına altı aydan fazla süre kalan acentelerin belgeleri ise mevcut sürelerinin sonuna kadar geçerli olmakla birlikte, bu süre hiçbir durumda Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren bir yılı aşamayacaktır.
Mevcut acentelerin belge sürelerinin sona ermesinden en az otuz gün önce yenileme başvurusu yapmaları gerekmektedir.
Geçiş süresince mevcut acenteler, yetkili oldukları bölgelerde faaliyetlerini sürdürmeye devam edebilecektir. Bununla birlikte yeni acente ve şube başvurularının yeni Yönetmelik kapsamında 14.08.2026 tarihine kadar yapılamayacağı; bu tarihten sonra başvuruların Gemi Acenteleri Bilgi Sistemi (GABS) üzerinden yürütüleceği duyurulmuştur.
Sonuç
Yeni Gemi Acenteleri Yönetmeliği, gemi acenteliği sektöründe mevcut sistemi tamamen ortadan kaldırmamış; ancak yetkilendirme, sermaye yeterliliği, personel yapısı, disiplin mekanizması ve faaliyet esasları bakımından önemli yenilikler getirmiştir.
Özellikle A-B-C sınıfı yetkilendirme modeli, Türk Boğazları bakımından getirilen özel rejim, artırılan sermaye yükümlülükleri, disiplin sistemi, idari yaptırımlar ve elektronik başvuru süreçleri, yeni Yönetmeliğin uygulamada en fazla etki doğuracak düzenlemeleri olarak öne çıkmaktadır.
Yeni Yönetmelik kapsamında faaliyetlerinizi gözden geçirmek, uyum yükümlülüklerinizi değerlendirmek veya gemi acenteliği faaliyetlerine ilişkin hukuki destek almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Hukuki sorunlarınızda yanınızdayız.
Sorularınızı bize iletmek veya danışmanlık almak için hemen iletişime geçebilirsiniz.
E-posta: [email protected]
WhatsApp: 0539 439 56 08
T&G Hukuk Danışmanlık olarak profesyonel, hızlı ve güvenilir çözümler sunuyoruz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki görüş veya danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olay ve faaliyet yapısına göre ayrıca hukuki değerlendirme yapılması önerilir.
Hukuksal sorunlarınız ve hizmetlerimiz ile ilgili detaylı bilgi için randevu formu üzerinden randevu kaydı oluşturabilirsiniz.